Zo belandt de wandelstok van dwangarbeider Piet in Oorlogsmuseum Middelstum. Ties (34): 'Elke keer kippenvel'
In dit artikel:
In 1945 liep de Nederlander Piet Hollander vanaf Saarbrücken naar huis met een wandelstok die een Russische medegevangene voor hem had gemaakt. Zijn zoon bracht die stok in 2023 naar het Oorlogsmuseum Middelstum; het voorwerp werd onderdeel van de Niet Weggooien Tour, een landelijke actie om te voorkomen dat spullen uit de Tweede Wereldoorlog bij het vuilnis verdwijnen.
De Niet Weggooien Tour verzamelt sinds 2022 in heel Nederland persoonlijke objecten, documenten en bijbehorende verhalen, en in Groningen nemen meerdere instellingen deel: Oorlogsmuseum Middelstum, Victory Museum Grootegast, Museum aan de A, MOW | Museum Westerwolde, Kamp de Beetse en het Oorlogs‑ en Verzetscentrum Groningen, met medewerking van de Synagoge Groningen. Deskundigen inventariseren en documenteren de schenkingen zodat ze bewaard blijven voor onderzoek en publiek.
De ingebrachte stukken variëren van alledaags tot ontroerend en zeldzaam. Voorbeelden uit de provincie: een zelfgemaakte radio van Berend Urbach uit Scheemda, die tijdens het verbod toch naar zenders luisterde; een verslag geschreven op wc‑papier door een vrouw die tijdens de oorlog tien dagen vastzat vanwege het bakken van oranje gebakjes; een compleet tankuniform van een geallieerde soldaat; en de mijnwerkershelm met carbidlantaarn van Pieter de Boer, die als dwangarbeider in de Bad Grund‑mijn ‘Hilfe Gottes’ werkte. Ook duiken onverwachte vondsten op: onlangs leverde iemand een goed bewaarde helm van de Duitse Kriegsmarine in, met de naam van een soldaat (Thomsen) en een jaartal (1936) erin gegraveerd — materiaal dat verdere research oproept.
Ties Groenewold van het Oorlogsmuseum Middelstum benadrukt de emotionele waarde van zulke schenkingen: families bewaren dagboeken en foto’s vaak jarenlang en willen die niet verloren zien gaan. „Dat blijft heel bijzonder”, zegt hij, elke ingebracht vondst roept opnieuw kippenvel op.
Praktische informatie: de Groningse tourdata zijn verspreid over april en begin mei — onder meer Victory Museum Grootegast op 15 april, Oorlogsmuseum Middelstum op 18 april, Museum aan de A op 22 april, MOW | Museum Westerwolde op 25 april en Kamp de Beetse op 2 mei (alle openingsuren variëren, zie lokale aankondigingen). De actie versterkt collectieopbouw, draagt bij aan lokale geschiedschrijving en houdt persoonlijke herinneringen aan de oorlog levend.