Welke maatregel bij drugspanden? Onderzoekers RUG: 'Leg vaker last onder dwangsom op in plaats van sluiting'

In dit artikel:

Onderzoekers van de Faculteit Rechtsgeleerdheid van de Rijksuniversiteit Groningen (Els Schipaanboord, Michelle Bruijn en Michel Vols) hebben in een dinsdag aangeboden rapport aan de Tweede Kamer onderzocht hoe burgemeesters de Wet Damocles (artikel 13b Opiumwet) inzetten bij drugspanden. Zij constateren dat veel burgemeesters vaak kiezen voor sluiting van woningen of panden, terwijl die maatregel ook onschuldige en kwetsbare bewoners — kinderen, ouderen of zieken — hard kan treffen.

Als minder ingrijpend alternatief bevelen de onderzoekers vaker de inzet van een last onder dwangsom aan: een schriftelijke waarschuwing waarbij bij voortzetting van de handel een geldboete direct volgt. Hoe Bruijn het typeert, is het een „waarschuwing met tanden”. Volgens het rapport bereikt deze sanctie vaak hetzelfde handhavingsdoel als sluiting, maar met minder schade voor omwonenden en bewoners.

De studie wijst ook op problemen: veel burgemeesters kennen dit instrument onvoldoende of geven de voorkeur aan zichtbare sluitingen omdat die een sterk afschrikwekkend signaal naar de buurt uitzenden (dichtgetimmerde deuren, stickers). Slechts enkele gemeenten, zoals Almere, hebben de last onder dwangsom expliciet in beleidsregels opgenomen.

De onderzoekers adviseren om die minder verstrekkende maatregel vaker te gebruiken, regionale beleidsafstemming te organiseren zodat vergelijkbare gevallen gelijk worden behandeld, en systematisch in kaart te brengen welke gevolgen sluitingen voor bewoners hebben. Zij werken verder aan een landelijk handelingskader om burgemeesters te ondersteunen bij keuzes rond drugshandel uit panden.