Waddengebied wacht op keuzes. 'Er moeten knopen doorgehakt worden'

In dit artikel:

Op de jaarlijkse Toogdag voor de Wadden in theater De Kampanje in Den Helder stond maandag de vraag centraal hoe het Waddengebied er in 2100 uit moet zien — en welke ingrijpende keuzes daarvoor nú al nodig zijn. De bijeenkomst bracht natuurorganisaties, onderzoekers, ondernemers, beleidsmakers en lokale bewoners samen, onder wie gedeputeerde en Waddenfondsvoorzitter Matthijs de Vries, Natuurmonumenten-vertegenwoordiger Jorien Bakker en minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat).

Bij binnenkomst maakten leden van de nieuwe actiegroep Wij zijn de Wadden hun onvrede kenbaar: ze deelden folders en haalden handtekeningen op tegen mogelijke afsluitingen van natuurgebieden. Een Terschellingse garnalenvisser riep op om eilandbewoners mee te laten denken; De Vries benadrukte dat zonder draagvlak plannen niet haalbaar zijn: “We moeten het sámen doen.” De spanning tussen ecologie en economie kwam meerdere keren terug, maar deelnemers wezen erop dat beide onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn: een gezonde natuur is noodzakelijk voor de leefbaarheid en de lokale economie.

Natuurorganisaties toonden met een speciaal filmpje concreet hoe kwetsbaar het wad is: één drone of een ontsnapt hond kan duizenden vogels laten opvliegen en hun broodnodige rust verstoren. Karsten Schipperheijn van Vogelbescherming zei: “Denk vanuit de vogel,” als pleidooi voor strikte rust- en foerageerzones voor trekvogels. De petitie van Wij zijn de Wadden pleit er tegelijkertijd voor dat recreatievormen — wadlopen, strandwandelingen, paardrijden, droogvallen, pieren steken en ruimte voor honden — mogelijk blijven.

Wetenschappers en bestuurders wezen ook op de essentiële rol van wadplaten en kwelders als natuurlijke storm- en zeewering. Katja Philippart van de Waddenacademie waarschuwde dat het gebied bij opwarming en zeespiegelstijging een cruciale buffer biedt en dat in actie komen voor CO2-reductie onontkoombaar is: zonder die koers blijft het dweilen met de kraan open.

Er werden in Den Helder geen definitieve keuzes gemaakt, maar er klonk dringende oproep om knopen door te hakken. Ook het voortbestaan van het 20-jarige Waddenfonds is onzeker; gedeputeerde De Vries wil in december duidelijkheid over de toekomst. Kortom: het gesprek verschoof van beleidsvisie naar politieke en maatschappelijke dilemma’s die nu beslissingen vereisen om de Wadden aantrekkelijk en beschermbaar te houden voor komende generaties.