Ragfijne renovatie rijksmonument met zandsteengevel uit 1620 in Groningen. 'Cultuurhistorisch erfgoed van de hele stad'
In dit artikel:
Projectontwikkelaar MWPO heeft Poelestraat 8 in de binnenstad van Groningen ruim anderhalf jaar geleden gekocht en heeft het rijksmonument na een ingrijpende restauratie van dertien maanden vorige week opgeleverd. Bij aankoop verkeerde het pand in slechte staat; balken waren aangetast en de zandsteense gevel zat vol vervuiling, kitresten en beschadigingen. Uit gemeentelijk onderzoek blijkt dat de gevel dateert uit circa 1620, en vormt met zijn bloemenornamenten, engelmotief en fijn gesneden details een van de zeldzame zandsteengevels in de stad.
Restaurateurs hebben de gevel met een combinatie van laserreiniging en traditioneel ambachtswerk schoon- en herstelwerk uitgevoerd. Oude elementen zijn teruggebracht, waaronder een ovale nokruit die ongeveer 120 jaar ontbrak en vervangen was door een stalen kruis. Omdat de zware gevel te ver naar voren leunde en waterafvoer bemoeilijkte, is intern veel staal ingebracht om de gevel te stabiliseren.
Naast zichtbaar metselwerk zijn ook ingrijpende structurele maatregelen genomen om het pand aardbevingsbestendig te maken: drie grote stalen balken zijn van boven naar beneden ingebracht en aan de vloeren verankerd. Dat vereiste deels heropening van een eerder afgewerkt dak en maakte de renovatie complexer en duurder dan aanvankelijk gepland. Tijdens de werkzaamheden kwamen meerdere oude bouwlagen tevoorschijn: plafonds en vloeren met soms drie boven elkaar liggende lagen, waarvan delen door waterschade verrot waren. Tegels en behang van circa 200 jaar oud zijn overgedragen aan Monumentenzorg Groningen.
De meest opvallende vondst is een vrijwel onaangetast kruisvenster met beschilderde glas-in-loodruitjes uit de zeventiende eeuw, waarop familiewapens zijn afgebeeld. Het dunne glas (circa 1,5 mm) was verborgen achter een wand en verkeert in zeldzaam goede staat; de gemeente-bouwhistoricus noemde het een bijzondere ontdekking.
Het gerestaureerde voorhuis huisvest voortaan de Stadsgarderobe op de begane grond (die blijft) en een groot appartement met twee slaapkamers op de verdiepingen, dat binnenkort te huur wordt aangeboden. Het achterhuis moet nog worden aangepakt. Projectontwikkelaar Wilko Vegter benadrukt dat het gebouw niet alleen voor MWPO van waarde is, maar cultureel erfgoed voor de hele stad.