Op Windpark N33 bij Veendam en Meeden doven de rode lichten: voortaan alleen nog aan bij naderende vliegtuigen
In dit artikel:
Tot dit weekend wordt het nieuwe detectiesysteem nog getest; maandag valt de definitieve besluitvorming en mogelijk gaan de lampjes dinsdagavond voor het eerst gedoofd op Windpark N33, langs de N33 tussen Meeden en Wildervank. Sinds de opening in 2020 verlichtten ’s avonds honderden rode knipperlichten het omringende landschap rond de 35 reusachtige turbines, tot grote ergernis van omwonenden. Met de komst van een Aircraft Detection Lighting System (ADLS) hoeven die lampen alleen nog te branden als er daadwerkelijk een vliegtuig nadert.
Hoe het systeem werkt: twee ontvangers op het park scannen het luchtruim op signalen van standaard aan boord aanwezige transponders. Zodra een toestel binnen een straal van circa 15 kilometer en lager dan 600 meter komt, wordt het systeem actief; de rode lichten gaan pas aan als het vliegtuig binnen ongeveer 7 kilometer is. Commerciële verkeersvliegtuigen vliegen doorgaans hoger, dus naar verwachting zullen de lichten in de meeste nachten uitblijven; mogelijke triggers zijn traumahelikopters of lesvliegtuigen.
De installatie van ADLS is mede mogelijk gemaakt door subsidies van Rijk en provincie Groningen (elk 20 procent); de exploitanten RWE en Eurus Energy betalen de overige circa 60 procent. Exacte investeringsbedragen willen de bedrijven niet noemen, maar aanschaf en montage kosten naar verluidt enkele honderdduizenden euro’s, en ook de jaarlijkse onderhouds- en exploitatiekosten zijn flink. Kosten en wettelijke verplichtingen (turbines boven ~150 meter moesten tot nu toe voorzien zijn van permanente signalering) waren lange tijd redenen voor terughoudendheid bij eigenaren.
Gedeputeerde Marian van Dijken prijst RWE en Eurus omdat zij de stap toch zetten; Groningen neemt ADLS inmiddels op als voorwaarde in vergunningen voor nieuwe windparken (zoals Eemshaven-West), maar kan bestaande parken zoals N33 niet dwingen tot retrofit. Duitsland loopt voorop en realiseert al hoge uitdoe-percentages van de lampen; RWE en Eurus willen het systeem in het komende jaar verder afstemmen en mikken op vergelijkbare resultaten (huidig ambitieniveau: licht meer dan 50% uit, streven 98%).
Omwonenden reageren verdeeld: zij zijn opgelucht dat het “knipperlichtencircus” afneemt, maar blijven klagen over geluidsoverlast en een constante brom van de turbines. Bewonersgroepen, zoals het Platform Tegenwind N33, zeggen de juridische strijd over geluidsoverlast te zullen voortzetten en vragen meer aandacht voor reële klachten, ondanks waardering voor de stap richting minder lichthinder. De witte daglichten blijven wel knipperen en veroorzaken nauwelijks overlast.