Op pad met hittedeskundige Allard (34) uit Groningen: 'De wind is onze vriend'

In dit artikel:

Allard Roest (34), klimaatonderzoeker aan de Hanze, vergelijkt aan de hand van de Klimaateffectatlas en meetapparatuur hoe verschillend wijken in en rond Groningen omgaan met hitte. Tijdens een warme dag van ruim 30 graden meet hij temperatuur en gevoelstemperatuur in zijn eigen buurt Ruischerwaard en in de bloemkoolwijk Lewenborg. Het doel: laten zien welke ruimtelijke kenmerken mensen beschermen tegen hittestress en welke wijken kwetsbaar blijven.

Ruischerwaard blijkt op de kaart en in de praktijk een hete plek: dicht op elkaar staande huizen, veel verstening en kleine, jonge boompjes bieden weinig verkoeling. Lewenborg scoort veel beter; grotere tuinen, meer ruimte voor wind, water en volwassen bomen zorgen voor lagere gevoelstemperaturen. Roest demonstreert dat schaduwrijke plekken onder grote bomen flinke dalingen op het meetapparaat geven en dat donker asfalt op parkeerplaatsen veel warmte vasthoudt; dat oppervlak geeft pas ’s avonds zijn warmte terug en draagt sterk bij aan stralingshitte.

Belangrijke conclusies: gemeenten hebben meerdere instrumenten om hitte te verminderen—ruimtelijke inrichting die windcorridors mogelijk maakt, bomen tegen de zon plaatsen en het verminderen van verharde oppervlakken. Roest wijst ook op praktijkopdrachten waar beleid tekortschiet: veel gemeenten eisen dat bewoners binnen 200–300 meter van een “koele plek” wonen, maar soms is die plek op papier koel terwijl het in werkelijkheid door gebrek aan kwaliteit of door kunstgras juist onaangenaam heet is. Voor effectieve verkoeling moet de stoep- en tuinniiveau-aandacht krijgen: schaduwrijke bomen bij speelplekken en extra groen in straatjes helpen directer dan alleen een groot grasveld aan de rand van een wijk.

Roest haalt voorbeelden uit andere plaatsen aan: in Assen kleurt een gepland Havenkwartier rood op de klimaatatlas doordat functioneel, dicht bebouwd terrein hittegevoelig is; in Stadskanaal tonen jonge aanplant en veel tegeltuintjes eveneens hoge hittestress, terwijl sportparken en lanen met grote bomen koeler blijven. Hij verwijst naar Zuid-Europese praktijken—zoals wit bitumen/witte dakbedekking en straatrichting die de wind benut—als nuttige inspiratie.

Praktisch advies voor bewoners en gemeenten: haal tegels weg, plant bomen en kies voor minder warmtevasthoudende materialen; investeer in kwalitatieve, toegankelijke schaduwplekken dichtbij woningen. Die strategieën verminderen direct gezondheidsrisico’s op hete dagen en maken buurten toekomstbestendiger tegen klimaatverandering.