Leni (71) en Kees (71) betrekken Knarrenhof in Marum: 'We willen niet oud worden in Almere'
In dit artikel:
Bij Marum is het eerste Knarrenhof in de provincie Groningen opgeleverd: een kleinschalig woonproject met levensloopbestendige woningen en tiny houses rondom twee gemeenschappelijke hofjes. Het concept Knarrenhof, bedacht in 2011 door Peter Prak uit Winschoten, bouwt voort op het idee van ‘noaberschap’: zelfstandige, levenslustige bewoners die elkaar ondersteunen zonder elkaar te worden opgelegd als formele mantelzorgers.
Het Marumer hofje staat dicht bij het dorpscentrum op de plek van een voormalige basisschool en telt achttien woningen in vier typen plus vijf tiny houses aan de rand. Kopers betaalden tussen circa €200.000 en €400.000. Bij oplevering zijn de centrale tuinen nog kaal; het onderhouden van die buitenruimtes en het gemeenschappelijke ‘hofhuis’ komt straks voor rekening van de bewoners. Belangrijk uitgangspunt is vrijheid: samen kunnen activiteiten plaatsvinden, maar niemand hoeft voortdurend ‘op elkaars lip’ te zitten.
De eerste bewoners laten zien waarom het concept aanspreekt. Het echtpaar Leni en Kees Donker (beiden 71) verruilt Almere voor Marum omdat ze rust en sociale verbondenheid zoeken en bovendien al veel vakantie in Groningen hebben doorgebracht. Ze hebben medebewoners thuis bezocht om elkaar in de oude leefomgeving te leren kennen en zo de sociale basis te leggen. Hans Laan (64), recent werkloos geworden, ziet het als oplossing voor eenzaamheid en als kans om binnen een groep te wonen zonder te rekenen op formele zorg. Ook Meintje (77) en Janko (80), voormalig boeren, noemen de nabijheid van winkels, bibliotheek en prikpost als belangrijke pluspunten voor het ouder worden.
Bedenker Prak ziet meerdere maatschappelijke voordelen: door doorstroming levert ieder vrijgekomen hofwoning ruimte op in een krappe markt, en de kleinschalige onderlinge ondersteuning kan op termijn zorgkosten voor gemeenten drukken. Tegelijk loopt zijn initiatief tegen financiële realiteit aan: projectontwikkelaars met diepe zakken kunnen vaak bouwgrond goedkoper binnenhalen, waardoor gemeenten soms kiezen voor de ‘snelle euro’ in plaats van langetermijnwinst. In Marum ging het wel goed dankzij steun van de gemeente Westerkwartier.
Nationaal groeit het netwerk: er zijn nu 14 Knarrenhofjes met 337 woningen en 539 bewoners; vier hofjes zijn in aanbouw, vier starten nog dit jaar (onder meer in Winsum) en zo’n twintig liggen in ontwikkeling. In de praktijk blijken sommige hofjes ook meergeneratiekarakter te krijgen — in Marum is de jongste bewoner 32 — waardoor het beeld van uitsluitend ‘oude knarren’ niet helemaal past. Het Knarrenhof biedt zo een tussenvariant tussen zelfstandig wonen en zorgwoningen: zelfstandig, sociaal verbonden en gericht op vroegtijdige, informele onderlinge hulp.