In expositie 'Marilyn' in Forum Groningen wordt haar leven nog eens dunnetjes overgedaan. Maar het is de moeite waard om te bekijken

In dit artikel:

Deze maand zou Marilyn Monroe honderd zijn geworden, maar haar leven eindigde al op 4 augustus 1962: een overdosis barbituraten op 36‑jarige leeftijd en sindsdien groeiden mythes en complotten rondom haar dood en bestaan. Norma Jeane Baker — die onder druk haar naam inruilde voor het merk ‘Marilyn’ — blijft een lucratief icoon voor reclame, mode, cosmetica, film en beeldende kunst. Haar beeltenis leeft voort in talloze biopics, artikelen en documentaires.

In Forum Groningen is nu de tentoonstelling Marilyn te zien, een omvangrijke selectie uit de collectie van Ted Stampfer (Mainz), tot 25 oktober. De opstelling is rijk, overzichtelijk en aantrekkelijk, maar vertelt weinig echt nieuws: lippenstift, een trouwring, plakwimpers, jurken uit films en privé, baby‑ en schoolfoto’s, haar handschrift en fragmenten uit Some Like It Hot, Gentlemen Prefer Blondes, Niagara en The Seven Year Itch zijn prominent aanwezig — inclusief het beruchte tropenwind‑moment van die witte jurk.

De expositie benadrukt zowel Monroes charismatische, unieke acteerstijl en kwetsbaarheid als de commerciële mechanismen die haar tot product maakten. 20th Century Fox zette haar vroeg onder contract en verdiende miljarden terwijl zij vaststond op lage, vaste vergoedingen; studios, liefdesrelaties en haar getroebleerde jeugd duwden haar vaak in rollen en imago’s die haar persoonlijkheid overvleugelden. Dat plaatje past in een bredere kritiek: Marilyn is grotendeels een creatie van de mannelijke blik — fotografen, filmmakers, publiek — en haar echte zelf blijft ongrijpbaar.

De tentoonstelling nodigt uit tot bewondering maar ook tot reflectie: hoeveel hebben we recht op het privé‑leven van een publiek icoon, en in hoeverre lost een overzicht van bezittingen het raadsel van Norma Jeane op? Het antwoord: vermoedelijk niet.