Hoe een Fries-Groningse senator tegen wil en dank de asielwetten in handen heeft
In dit artikel:
De 74‑jarige senator Auke van der Goot uit Groningen — Fries van origine en de enige afgevaardigde van Onafhankelijke Politiek Nederland (OPNL) in de Eerste Kamer — is plotseling een gewilde gesprekspartner. Zijn enkele stem kan bepalen of controversiële asielwetten en een bijbehorende reparatiewet, de zogenoemde ‘novelle’, worden aangenomen. Dat speelt zich af terwijl de Eerste Kamer tijdelijk vergadert in een sober onderkomen in Den Haag vanwege de verbouwing van het Binnenhof; het krappe pand bood recent ook ruimte aan demonstranten voor illegale vluchtelingen en tientallen journalisten, onder wie veel parlementaire pers door een staking in de Tweede Kamer.
De politieke verhoudingen in de senaat werken in het voordeel van kleinere fracties en afsplitsers. De grootste blokken zijn GroenLinks‑PvdA (Pro) en BBB, beide oppositiepartijen die niet in het kabinet zitten; samen met andere linkse partijen en vijf afgezwaaide senatoren komt er vaak een meerderheid tegenover de kabinetsfracties (D66, CDA, VVD) die gezamenlijk maar 22 van de 75 zetels bezetten. Daardoor hebben kleine, regionale en eenmansfracties buitengewoon veel invloed — en daar hoort Van der Goot bij. OPNL is een koepel van regionale partijen zoals de Fryske Nasjonale Partij, doorgaans pragmatisch en minder gebonden aan het traditionele links‑rechtsdenken.
Van der Goot zelf staat kritisch tegenover de voorgestelde asielwetgeving: hij noemt de wet van Faber onhandige noodwetgeving en broddelwerk. Tegelijkertijd is hij terughoudend om in zijn eentje verantwoordelijk te worden gehouden voor het laten mislukken van het asielbeleid of het hele kabinet. Premier Rob Jetten heeft er politiek belang bij dat de wetten doorgaan om zijn nieuwe striktere migratie‑imago te versterken en het minderheidskabinet steun te geven, ook al verwachten sommigen dat een Europees migratiepact de praktische effecten deels opvangt.
De politieke hitte escaleerde doordat PVV‑senator Alexander van Hattem de novelle felle kritiek gaf; zonder die reparatie kunnen CDA en SGP niet voor de asielwetten stemmen, en de PVV vindt de voorgestelde verzachtende maatregelen te slap. Daardoor is de rekenkundige meerderheid onzeker geworden en zijn alle ogen op Van der Goot gericht; hij krijgt veel verzoeken om met hem te spreken en houdt zijn beslissing zichtbaar vaag — “Verrassend”, zei hij over de aandacht.
Kortom: in een gefragmenteerde senaat vervult één regionale senator een buitenproportioneel belangrijke rol bij een politiek geladen dossier, terwijl de uitkomst grote gevolgen kan hebben voor een minderheidskabinet en het Nederlandse asielbeleid.