Groningen en vier andere steden roepen op: stel illegaliteit niet strafbaar. 'Geen enkel mens moet illegaal zijn'

In dit artikel:

Vijf gemeenten — Groningen, Utrecht, Amsterdam, Den Haag en Eindhoven — roepen de Eerste Kamer op het wetsartikel dat illegaal verblijf strafbaar stelt niet te steunen. De strafbaarstelling maakt deel uit van de asielnoodmaatregelenwet van voormalig asielminister Marjolein Faber (PVV), die al door de Tweede Kamer is gegaan; de Eerste Kamer behandelt het voorstel op 14 april. Als het doorkomt, zou Nederland tot de strengste EU-landen op dit terrein behoren.

De gemeenten vrezen dat de maatregel vooral schadelijke neveneffecten heeft. Naar schatting wonen er 30.000–50.000 ongedocumenteerden in Nederland; internationaal onderzoek (onder andere door Clingendael) laat zien dat criminalisering migratie niet afschrikt maar wel de toegang tot hulp bemoeilijkt. Steden waarschuwen dat mensen uit angst voor straf contact met hulpverleners en gemeenten zullen mijden, met name nadelig voor kinderen die afhankelijk zijn van onderwijs, zorg en jeugdhulp.

Formeel blijft hulp aan ongedocumenteerden niet strafbaar, maar gemeenten zijn bezorgd over mogelijke medeplichtigheid en juridische onzekerheid: de Raad van State zegt dat de uitzondering niet past binnen het reguliere strafrecht en de rechtszekerheid zo bij rechters komt te liggen. Ook wijzen de gemeenten op strijdigheid met internationale verplichtingen tot onderdak, voedsel en medische noodzorg. Groningens wethouder Manouska Molema vat het samen: „Geen enkel mens moet illegaal zijn.” Ze verwacht dat de Eerste Kamer ook zal meewegen dat handhaving praktisch problematisch is (weinig detentiecapaciteit en onmogelijkheid tot terugkeer van sommige personen).