Ester (45) komt dankzij ingreep in Martini Ziekenhuis Groningen van haar zweethanden af: 'Heel bizar dit'

In dit artikel:

Jonge mensen uit heel Nederland — en soms uit het buitenland — reizen naar Groningen om extreme zweethanden te laten behandelen in de Hyperhidrosis Kliniek, die operatie- en verpleegruimte huurt in het Martini Ziekenhuis. De aandoening (hyperhidrosis palmaris) kan al vanaf de basisschool het leven beïnvloeden: schrijven wordt onleesbaar, handen bedruipen kleding en handdrukken veroorzaken angst en ongemak. Patiënten proberen vaak jarenlang allerlei opties (van acupunctuur tot botox) zonder blijvend succes voordat ze bij de kliniek terechtkomen.

De ingreep die daar routinematig wordt uitgevoerd is een gerichte behandeling van de sympathische zenuw, de zenuwbaan die onder meer zweten en blozen regelt. Onder algemene anesthesie maakt de chirurg per oksel één klein sneetje (minder dan een centimeter) en verbrandt ter hoogte van de derde rib de sympathische tak die het handzweten aanstuurt. Het team is gemiddeld een half uur per patiënt bezig. Omdat het een ingreep aan het autonome zenuwstelsel betreft, wordt zorgvuldig gelet op vitale functies; bij een uitzonderlijk lage hartslag wordt soms één kant per keer gedaan.

Chirurg Theo Klinkenberg en collega Michiel Kuipers hebben veel ervaring met deze operatie; Klinkenberg zegt dat hij de procedure inmiddels meer dan 2.500 keer uitvoerde. De kliniek bestaat ongeveer vijftien jaar en werkt samen met collega-centra in Odense en München om een Europese richtlijn op te stellen zodat andere thoraxchirurgen een gestandaardiseerde werkwijze kunnen volgen.

Patiënten komen meestal via doorverwijzing; zorgverzekeraars vergoeden de ingreep alleen nadat criteria zijn voldaan en minder ingrijpende behandelingen zijn geprobeerd — bijvoorbeeld medicijnen, iontoforese of botoxinjecties. Naar schatting heeft minimaal 3% van de bevolking in verschillende mate last van overmatig zweten, maar veel zorgverleners zijn zich volgens de kliniek onvoldoende bewust van de ernstige maatschappelijke en psychologische gevolgen die bij patiënten optreden. Daardoor wordt niet altijd verteld dat er een chirurgische oplossing bestaat.

De resultaten in Groningen zijn opvallend: vrijwel alle patiënten die de afgelopen tien jaar werden geopereerd, merkten direct verbetering of volledige afname van het handzweten. Dat levert vaak hevige emotionele reacties op bij patiënten die hun hele leven met natte handen hebben geleefd. Soms treedt een tijdelijke rebound op — enkele dagen van verhoogde klamheid — waarna het langdurige effect toch optreedt. Voor sommige patiënten, zoals een man uit Amsterdam die eerder elke zes maanden pijnlijke botoxbehandelingen onderging, is het resultaat levensveranderend; hij kon na de operatie voor het eerst oprecht droge handen voelen.

De kliniek behandelt niet alleen palmar hyperhidrosis maar ook overmatig blozen. Klinkenberg, die doorgaans aan hart en longen opereert en longtransplantaties uitvoert, raakte twintig jaar geleden geïnteresseerd in de sympathische zenuw en verfijnde de techniek om met minimale sneden maximale effectiviteit te bereiken.

Kortom: voor velen met ernstige zweethanden biedt de gespecialiseerde aanpak in Groningen een goed gedocumenteerde, vaak blijvende oplossing die de kwaliteit van leven drastisch kan verbeteren — mits patiënten vooraf de juiste selectie- en behandelstappen doorlopen en goed geïnformeerd worden over de mogelijke effecten en vervolgstappen.